Nheo mắt là một phản xạ quen thuộc khi mắt gặp ánh sáng mạnh, khó nhìn rõ hoặc đang bị khô, mỏi và kích ứng. Mỗi lần nheo, các cơ quanh mắt co lại và kéo theo chuyển động của vùng da mỏng bên ngoài. Ở làn da còn đàn hồi tốt, những đường gấp này thường nhanh chóng trở lại trạng thái ban đầu. Tuy nhiên, khi quá trình lão hóa khiến khả năng phục hồi của da suy giảm, việc nheo mắt lặp đi lặp lại có thể khiến các nếp gấp quanh mắt ngày càng dễ nhận thấy.
Nheo mắt tác động đến da quanh mắt thế nào?
Nheo mắt không phải nguyên nhân duy nhất tạo nên nếp nhăn, nhưng đây là một dạng vận động cơ mặt lặp lại tại vùng da vốn mỏng và thường xuyên biểu cảm. Khi cơ quanh mắt co, bề mặt da bị gấp theo. Nếu hiện tượng này diễn ra hàng ngày trong nhiều năm, các đường gấp động có thể dần trở nên rõ hơn, đặc biệt khi da bắt đầu giảm độ đàn hồi.
Cơ vòng mi tham gia vào động tác nhắm và nheo mắt. Mỗi lần cơ co lại, da quanh mắt cũng chuyển động theo. Khi còn trẻ, cấu trúc da có khả năng phục hồi tốt nên dấu vết sau mỗi lần co cơ thường không lưu lại lâu. Ngược lại, khi độ đàn hồi giảm, cùng một chuyển động có thể tạo đường gấp rõ hơn và mất nhiều thời gian hơn để biến mất.
Điều này giải thích vì sao một người có thói quen nheo mắt nhiều nhưng chưa chắc đã xuất hiện nếp nhăn rõ ngay lập tức. Vấn đề nằm ở tần suất chuyển động kết hợp với chất lượng nền da. Khi collagen, elastin và khả năng đàn hồi còn tương đối tốt, da vẫn có khả năng thích nghi với những thay đổi biểu cảm hàng ngày.
Nếp nhăn động là những đường xuất hiện rõ khi cơ mặt hoạt động và thường giảm khi cơ thư giãn. Ở vùng mắt, chúng có thể biểu hiện thành những đường nhỏ ở đuôi mắt hoặc quanh mi dưới khi cười, nheo mắt. Đây là giai đoạn cần phân biệt với nếp nhăn tĩnh, bởi sự xuất hiện của đường nhăn khi biểu cảm chưa đồng nghĩa da đã hình thành nếp cố định.
ĐẶT LỊCH
Nếp nhăn hình thành do chuyển động lặp lại ra sao?
Da không bị “hằn” chỉ sau vài lần nheo mắt. Nếp nhăn thường là kết quả của quá trình kéo dài, trong đó các chuyển động biểu cảm lặp lại nhiều lần trên một nền da đang thay đổi theo tuổi. Ban đầu, đường gấp chỉ xuất hiện trong lúc cơ co. Sau nhiều năm, nếu collagen và elastin suy giảm, khả năng phục hồi của da giảm xuống thì đường gấp có thể lưu lại ngay cả khi khuôn mặt đã trở về trạng thái nghỉ.
Có thể hình dung quá trình này theo hai giai đoạn. Khi nheo mắt, đường nhăn xuất hiện do cơ co và biến mất khi cơ thư giãn, đó là đặc điểm của nếp nhăn động. Khi nền da mất dần độ đàn hồi, đường gấp không còn biến mất hoàn toàn sau mỗi lần biểu cảm và bắt đầu hiện diện khi khuôn mặt ở trạng thái nghỉ. Đây là đặc điểm thường gặp của nếp nhăn tĩnh.
Vì vậy, nheo mắt thường xuyên có thể là một yếu tố góp phần vào quá trình hình thành nếp nhăn, nhưng mức độ biểu hiện còn phụ thuộc vào tuổi, cấu trúc da, ánh nắng và tốc độ lão hóa của từng người.
Đường chân chim là dạng nếp nhăn thường được nhận thấy ở vùng đuôi mắt, đặc biệt khi cười hoặc nheo mắt. Những đường này chịu ảnh hưởng của hoạt động cơ quanh mắt nhưng cũng liên quan đến sự thay đổi collagen, elastin và độ đàn hồi da theo thời gian. Vì vậy, chỉ giảm nheo mắt không đồng nghĩa các đường chân chim sẽ biến mất nếu nền da đã có dấu hiệu lão hóa.
Khi nào nếp nhăn do nheo mắt trở nên rõ hơn?
Một người có thể nheo mắt thường xuyên trong nhiều năm nhưng mức độ xuất hiện nếp nhăn vẫn khác nhau. Điểm khác biệt quan trọng nằm ở khả năng phục hồi của da. Khi da còn săn chắc và đàn hồi, các đường gấp thường ít lưu lại. Khi tuổi tác tăng, collagen suy giảm, da mỏng hơn và chịu thêm tác động từ môi trường, những chuyển động vốn rất bình thường lại dễ để lại dấu vết rõ hơn.
Lão hóa làm quá trình tái tạo và duy trì cấu trúc da thay đổi. Collagen và elastin không còn được duy trì với mức độ như trước, khiến da giảm độ săn chắc và khả năng phục hồi. Vì thế, một chuyển động biểu cảm quen thuộc như nheo mắt có thể tạo ra đường nhăn rõ hơn ở giai đoạn da đã lão hóa.
Ánh nắng là yếu tố đáng chú ý vì thường xuyên tác động đến vùng da quanh mắt. Ngoài việc làm da thay đổi sắc tố, tia cực tím còn liên quan đến sự suy giảm chất lượng collagen và elastin. Đặc biệt, khi ở ngoài trời có ánh sáng mạnh, mắt vừa phải phản ứng với ánh sáng bằng động tác nheo, vừa chịu tác động của tia UV. Hai yếu tố này có thể cùng xuất hiện trong một khoảng thời gian dài.
Nếu vùng mắt bắt đầu có da chùng, nếp nhăn hoặc giảm độ săn chắc, việc đánh giá cần dựa trên mức độ lão hóa tổng thể thay vì chỉ quy nguyên nhân cho thói quen nheo mắt. Những phương pháp tác động đến độ săn chắc da như Căng da không phẫu thuật Thermage FLX cũng cần được cân nhắc dựa trên tình trạng thực tế và vùng cần cải thiện.
Những nguyên nhân khiến bạn nheo mắt thường xuyên
Không phải ai nheo mắt nhiều cũng đang hình thành nếp nhăn vì thói quen biểu cảm. Trong nhiều trường hợp, nheo mắt là phản ứng của mắt trước một vấn đề khác. Nếu nguyên nhân khiến mắt liên tục phải nheo không được giải quyết, việc cố gắng hạn chế biểu cảm có thể không mang lại nhiều ý nghĩa.
Khi ánh sáng quá mạnh, đồng tử co lại để kiểm soát lượng ánh sáng đi vào mắt, đồng thời nheo mắt giúp giảm cảm giác chói. Vì vậy, người thường xuyên làm việc hoặc di chuyển ngoài trời có thể vô thức nheo mắt nhiều lần trong ngày.
Nếu hình ảnh không rõ do cận thị, viễn thị hoặc loạn thị, mắt có xu hướng cố gắng điều chỉnh để nhìn rõ hơn. Nheo mắt có thể trở thành phản xạ quen thuộc khi nhìn xa, đọc chữ nhỏ hoặc tập trung vào một vật thể. Khi tình trạng này xảy ra thường xuyên, kiểm tra thị lực và kính thuốc phù hợp có ý nghĩa hơn việc chỉ cố kiểm soát động tác nheo mắt.
Khô mắt, mỏi mắt hoặc kích ứng cũng có thể khiến tần suất nheo tăng lên. Người làm việc lâu trước màn hình, thường xuyên ở môi trường điều hòa hoặc tiếp xúc với bụi có thể cảm thấy cộm, rát và khó chịu, từ đó liên tục chớp hoặc nheo mắt. Khi nguyên nhân được kiểm soát, tần suất vận động quanh mắt cũng có thể giảm.
Một vấn đề khác thường được quan tâm là tác động cơ học lên vùng da mỏng quanh mắt. Nheo mắt chủ yếu liên quan đến vận động của cơ, trong khi các hành động như dụi mắt tạo lực tác động trực tiếp lên bề mặt da. Vì vậy, câu hỏi dụi mắt nhiều có làm da mắt chảy xệ không cần được xem xét theo một cơ chế khác, dù đều liên quan đến tác động lặp lại lên vùng mắt.
Tóm tắt bài viết
Nheo mắt thường xuyên có thể góp phần làm các đường nhăn quanh mắt rõ hơn vì tạo ra chuyển động co gấp lặp lại trên da. Tuy nhiên, mức độ hình thành nếp nhăn còn phụ thuộc vào tuổi tác, collagen, elastin, độ đàn hồi và tác động của ánh nắng. Khi da còn khỏe, nếp nhăn động thường mờ đi sau khi cơ thư giãn; khi lão hóa tiến triển, chúng có thể dần trở thành nếp nhăn tĩnh. Nheo mắt nhiều cũng có thể xuất phát từ ánh sáng mạnh, tật khúc xạ, khô mắt, mỏi mắt hoặc kích ứng. Vì vậy, cần xác định nguyên nhân khiến mắt thường xuyên nheo thay vì chỉ tập trung vào biểu hiện nếp nhăn.
Câu hỏi thường gặp
Nheo mắt có gây nếp nhăn vùng mắt không?
Nheo mắt thường xuyên có thể góp phần làm các đường nhăn quanh mắt xuất hiện rõ hơn do cơ vòng mi liên tục co lại. Khi da còn đàn hồi tốt, những đường này thường biến mất khi cơ thư giãn. Theo thời gian, collagen và elastin suy giảm khiến da phục hồi kém hơn sau các chuyển động lặp lại. Vì vậy, nếp nhăn động có thể dần trở thành nếp nhăn tĩnh và dễ nhận thấy ngay cả khi không biểu cảm.
Vì sao nheo mắt khiến vùng đuôi mắt dễ xuất hiện nếp nhăn?
Khi nheo mắt, cơ vòng mi co lại và kéo phần da quanh mắt tạo thành nhiều nếp gấp nhỏ. Nếu hành động này lặp lại thường xuyên, các nếp gấp có thể xuất hiện với tần suất ngày càng cao. Ánh nắng và quá trình lão hóa làm da mất dần collagen, elastin và độ đàn hồi nên những đường nhăn này khó trở lại trạng thái phẳng hoàn toàn. Đây là một trong các cơ chế góp phần hình thành nếp nhăn chân chim.
Làm sao biết mình nheo mắt nhiều bất thường?
Nếu thường xuyên phải nheo mắt khi nhìn xa, đọc chữ hoặc tiếp xúc với ánh sáng, nguyên nhân có thể liên quan đến thị lực hoặc tình trạng khó chịu ở mắt. Khô mắt, kích ứng mắt và ánh sáng quá mạnh cũng có thể khiến phản xạ nheo mắt tăng lên. Việc chỉ tập trung vào nếp nhăn mà bỏ qua nguyên nhân khiến bạn nheo mắt thường xuyên có thể không giải quyết được vấn đề. Khi tình trạng kéo dài, nên kiểm tra mắt để xác định nguyên nhân phù hợp.
Lưu ý: Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.



